facebook
Rozumiem Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Korzystając z witryny wyrażasz zgodę
na ich używanie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami Twojej przeglądarki. Więcej informacji znajdziesz w Polityce Cookies.
mapka Kazanów Przyłęk Policzna Zwoleń Tczów

Sycyna

Pierwsza wzmianka o wsi Sycyna określanej wówczas mianem Życina pochodzi z 1191 roku. Sycyna jest więc jedną z nielicznych wsi regionu radomskiego, których metryka sięga średniowiecza. Najprawdopodobniej w XIV wieku okolice wsi przeszły z rąk książęcych w ręce prywatne, choć pierwszym znanym z imienia dziedzicem Sycyny był wzmiankowany w 1418 roku Mikołaj de Szycina. W 1470 roku w Sycynie należącej do parafii Zwoleń uprawiano 9 łanów kmiecych, były tu dwa folwarki szlacheckie, karczma i młyn. Dziedzicami wioski był byli Jan i Mikołaj Ziemłowie. W latach 1522-1525 wieś przeszła w całości w ręce sędziego grodzkiego radomskiego Piotra Kochanowskiego i niemal do końca XVII wieku pozostała w dziedzictwie Kochanowskich.


Obelisk z 1621 r.

Tu urodził się sławny poeta Jan Kochanowski z Czarnolasu, tutaj też jeden z jego krewnych wystawił w 1621 roku obelisk upamiętniający zwycięstwo nad Turkami pod Chocimiem. W 1525 roku Piotr Kochanowski nabył od Kanimira dwór w Sycynie który stał się domem rodzinnym Jana Kochanowskiego. W trakcie eksploracji (1981-1982) odsłonięto zachowane detale architektoniczne wykonane z piaskowca, fragmenty konstrukcji drewnianych. Wydobyto także 847 przedmiotów zabytkowych, w tym znaczną ilość fragmentów ceramiki naczyniowej, kafli piecowych, okucia, metalowe elementy konstrukcyjne. Dwór służył prawdopodobnie celom administracyjno-reprezentacyjnym i stanowił ważny element całego zespołu zabudowy dworskiej. Z inicjatywy urodzonego w Sycynie prof. dr hab. Henryka Bednarczyka powstało Stowarzyszenie Oświatowe „Sycyna”. To dało początek monografii „Sycyna – wiek XX”. Z jego inicjatywy obchodzone są w czerwcu Dni Sycyny, zmienia się oblicze rodzinnej wsi przez informacyjne oznakowania i porządkowanie otoczenia zabytków. Dzięki zorganizowanym po raz pierwszy przez Stowarzyszenie Oświatowe SYCYNA w roku 2000 Dniom Sycyny powrócił temat wyeksponowania zarysów odkopanego dworu Kochanowskich w parku nad Przerwańcem. Wraz z umieszczoną przy reliktach tablicą informacyjną i wystawą w pobliskiej szkole podstawowej w Sycyna nabrała nowych walorów o znaczeniu poznawczo-turystycznym. Tablica zawiera krótką informację mówiącą o lokalizacji w tym miejscu domu rodziny Kochanowskich i o badaniach na tym obiekcie. Tekstowi towarzyszy kopia rysunku studyjnego przedstawiającego przypuszczalny wygląd dworu w Sycynie. Tematyce popularyzującej związki Kochanowskich z Sycyną służy wystawa w tutejszej szkole podstawowej zatytułowana: „Gniazdo Kochanowskich”. 
Wystawa została oparta w znacznej części na materiałach zgromadzonych do jubileuszowej wystawy „Jan Kochanowski – fakty i hipotezy”. Układ tematyczny ekspozycji charakteryzują tytuły poszczególnych plansz: 

  • Jan z Sycyny, dowód osobisty,
  • Ziemia i ród Kochanowskich, 
  • Dom rodzinny – odkrycia fundamentów dworu,
  • Wykopaliska przy figurze,
  • Pamiątki sycyńskie,
  • Czarnolas Jana Kochanowskiego,
  • Tajemnice pochówków,

Dwór wraz z otoczeniem położony jest w południowej części wsi Sycyna, nad brzegiem stawu Przerwaniec. Na zespół ten, ograniczony z trzech stron drogami oraz stawem, składały się: budynki folwarczne, sad, dwór oraz mały park. Terenem , którym zachowało się najwięcej elementów zabytkowych oraz w którym najlepiej widoczna jest synteza wielowiekowej ewolucji układu, jest właśnie park. Masyw drzew nad brzegiem stawu jest doskonale widoczny z szosy, prowadzącej do Zwolenia. Główne wejście na teren parku prowadzi z szosy, kilkadziesiąt metrów od brzegu stawu. Za bramą droga rozwidla się. Jedna prowadzi równolegle do brzegu i zanika w połowie długości stawu. Druga droga biegnie lekko pod górę przed zachowaną część dworu. Łagodny stok spadający w kierunku stawu, zbudowany jest z polodowcowych glin i piasków. Pierwszym „eksponatem” w parku jest klomb kwiatowy, usytuowany na wprost bramy. Niskie byliny, kontrastujące kolorem z otoczeniem symbolicznie przedstawiają zarys dawnego ogrodzenia. Idąc wzdłuż stawu można oglądać centralną polanę pod koronami drzew. Największą wartość historyczną jako element historii materialnej z epoki Kochanowskiego ma sycyński obelisk. Wykonany został z niebiesko czerwonego piaskowca, ma wysokość blisko czterech metrów, składa się z cokołu, kolumny, kapliczki i kopułki. We wnękach kapliczki znajdują się cztery płaskorzeźby przedstawiające przemiennie Madonnę z Dzieciątkiem i Krucyfiks. W 1980 roku z inicjatywy społeczeństwa i władz gminy Zwoleń powstał pomnik Kochanowskiego.  

Program Regionalny - Mazowsze Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego 2007-2013.

dla rozwoju Mazowsza